اظهارات اخیر دکتر فداحسین مالکی، رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و پاکستان در خصوص تحولات اخیر و چشمانداز روابط دو کشور، نویدبخش فصل تازهای از تعاملات در جنوب غرب آسیاست.
واکاوی این گفتگو نشان میدهد که روابط تهران و اسلامآباد در حال گذار از «همسایگی سنتی» به «شراکت راهبردی» است.
این تحلیل به بررسی ابعاد مختلف این همگرایی و پتانسیلهای نهفته در آن میپردازد:
۱⃣ اتحاد سیاسی-امنیتی؛ تشکیل جبهه واحد در برابر تهدیدات مشترک:
یکی از برجستهترین نقاط قوت این گفتگو، تأکید بر همگرایی امنیتی دو کشور است.
🔹 عمق استراتژیک متقابل: ایستادگی «مردانه و تمامقد» پاکستان در کنار ایران در جریان تنشهای اخیر با رژیم صهیونیستی، فراتر از یک تعارف دیپلماتیک است.
این موضعگیری نشان میدهد که اسلامآباد امنیت ایران را امنیت خود میداند.
🔸 سد نفوذناپذیر علیه مداخلات خارجی: درک مشترک دو کشور از ریشه تنشهای منطقه (مداخلات خارجی و رژیم صهیونیستی)، زیربنای محکمی برای همکاریهای اطلاعاتی و امنیتی ایجاد میکند.
🔘این اتحاد میتواند مرزهای شرقی ایران و غربی پاکستان را به «مرزهای صلح و دوستی پایدار» تبدیل کند.
۲⃣ اقتصاد مکمل؛ پیشران تجارت ۱۰ میلیارد دلاری
بخش اقتصادی سخنان آقای مالکی، پرده از یک واقعیت شیرین اما مغفول برمیدارد: اقتصادهای ایران و پاکستان رقیب نیستند، بلکه مکمل یکدیگرند.
🔸ظرفیت همپوشانی ۷۰ درصدی: این آمار کلیدی که دو کشور میتوانند تا ۷۰ درصد نیازهای یکدیگر را تأمین کنند، یک فرصت طلایی است.
ایران به عنوان تأمینکننده انرژی و محصولات پتروشیمی و پاکستان به عنوان تأمینکننده کالاهای اساسی (برنج، گوشت و…) میتوانند یک اکوسیستم اقتصادی خودکفا ایجاد کنند.
🔹هدفگذاری واقعبینانه: جهش از تجارت ۳ میلیارد دلاری به ۱۰ میلیارد دلار، با توجه به بازار ۲۴۰ میلیون نفری پاکستان و ظرفیتهای صنعتی ایران، نه تنها یک رویا نیست، بلکه با رفع موانع، کاملاً در دسترس است.
۳⃣ دیپلماسی زیرساختی؛ باز کردن شریانهای حیاتی:
تمرکز بر توسعه زیرساختها نشاندهنده عزم جدی برای عملیاتی کردن توافقات است.
🔹تنوع در مبادی ورودی و خروجی: فعالسازی همزمان گذرگاههای میرجاوه، ریمدان و پیشین و کوهک ریسک تمرکز بر یک مرز را کاهش داده و سرعت تبادلات را بالا میبرد.
🔸اتصال دریا به دریا: طرح فعالسازی خط دریایی چابهار-کراچی یک ابتکار استراتژیک است که میتواند هزینههای حملونقل را به شدت کاهش دهد و تجارت سنگین میان دو کشور را تسهیل کند.
۴⃣ خودآگاهی ملی و آسیبشناسی شجاعانه (نقطه عطف مدیریتی):
شاید مثبتترین بخش تحلیل، نگاه واقعبینانه و انتقادی دکتر مالکی به داخل باشد.
▫️رفع «خودتحریمی»: اعتراف به اینکه موانع اصلی در داخل (گمرکات و بروکراسی وزارت صمت) است و نه صرفاً تحریمهای خارجی، گامی بزرگ برای حل مسئله است.
در مدیریت راهبردی، «تشخیص درست درد، نیمی از درمان است» این نگاه نشان میدهد که اراده سیاسی برای جراحی قوانین دست و پاگیر وجود دارد.
🔺دیپلماسی پارلمانی: پیگیری مصداقی ۱۲ سند همکاری توسط مجلس، نشاندهنده نظارت دقیق قوه مقننه بر اجراست که ضمانت اجرایی توافقات را افزایش میدهد.
و در پایان:
سخنان رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و پاکستان ترسیمکننده نقشهی راهی است که در آن، امنیت و اقتصاد دو بال پرواز روابط دوجانبه هستند.
با وجود ترافیک دیپلماتیک اخیر و اراده عالیرتبه در هر دو پایتخت، میتوان پیشبینی کرد که در صورت تسهیلگری در بروکراسی داخلی و تمرکز بر بخش خصوصی، رسیدن به تجارت ۱۰ میلیارد دلاری در کوتاهمدت و ۳۰ میلیارد دلاری در بلندمدت، دستیافتنی خواهد بود.
این فصل جدید، نه تنها منافع اقتصادی دو ملت را تأمین میکند، بلکه وزن ژئوپلیتیک جهان اسلام را در معادلات بینالمللی به نفع ثبات و امنیت منطقه تغییر خواهد داد.
